Niepewność wokół przepisów VECTO dla naczep nadal się utrzymuje. Co oznacza to dla operatorów flot?

Otoczenie regulacyjne związane z systemem VECTO dla naczep wciąż ewoluuje, co powoduje niepewność zarówno wśród operatorów flot, jak i producentów pojazdów. Trwają postępowania prawne, przygotowywane są zmiany w przepisach, a termin rzeczywistego wpływu nowych regulacji na koszty eksploatacji ulega przesunięciu. Poprosiliśmy Diedericka van Haselena, Global Equipment Directora w TIP Group, aby wyjaśnił, jakie zmiany są obecnie planowane, gdzie można spodziewać się dodatkowych kosztów oraz na co operatorzy flot powinni przygotować się w najbliższym czasie.

Co ostatnio zmieniło się w przepisach dotyczących VECTO dla naczep i jakie znaczenie ma to dla operatorów flot?

„Postępowanie sądowe wszczęte przez grupę niemieckich producentów przeciwko regulacjom UE nie doprowadziło dotąd do ich unieważnienia. Oznacza to, że podstawowy cel przepisów pozostaje bez zmian – dalsze ograniczanie emisji CO₂ w transporcie drogowym. Coraz więcej wskazuje jednak na to, że zamiast wycofania regulacji zostaną one zmodyfikowane. Branża mówi już o kolejnej odsłonie przepisów, określanej jako „VECTO 2.0”, której wprowadzenia można spodziewać się około 2027 roku. Jednocześnie producenci zabiegają o złagodzenie części wymagań.

Istotnej zmianie ulega również harmonogram wdrażania przepisów. Według obecnych założeń producenci naczep będą mogli do 2030 roku gromadzić kredyty emisyjne bez konieczności natychmiastowego osiągania wymaganych poziomów redukcji emisji. W praktyce oznacza to przesunięcie głównego ryzyka kar finansowych na lata 2033–2034. Podobne rozwiązanie zastosowano wcześniej w przypadku regulacji VECTO dotyczących samochodów ciężarowych.

Równocześnie część wymagań staje się bardziej elastyczna. Niektóre rozwiązania techniczne już dziś osiągają wyniki lepsze od wartości referencyjnych, dzięki czemu producenci mogą uzyskiwać dodatkowe punkty lub kredyty emisyjne. W wybranych segmentach, takich jak naczepy chłodnicze, określone parametry mogą przynosić dodatkowe korzyści bez zwiększania ryzyka niespełnienia wymagań regulacyjnych.

W efekcie producenci otrzymują większą swobodę w dostosowywaniu swoich produktów do nowych przepisów. Może to ograniczyć presję kosztową w najbliższych latach, ale jednocześnie utrudnia przewidywanie przyszłych cen pojazdów.

Dla operatorów flot oznacza to przede wszystkim więcej czasu na przygotowanie się do zmian. Nie powinno to jednak prowadzić do odkładania decyzji inwestycyjnych. Największy wzrost kosztów, którego spodziewano się około 2030 roku, prawdopodobnie nastąpi później, ale jego wpływ na branżę transportową nadal będzie znaczący.”

Gdzie należy spodziewać się wzrostu kosztów i jak operatorzy powinni się do tego przygotować?

„Choć zmiany w harmonogramie dają operatorom więcej czasu na przygotowanie się do nowych regulacji, jednocześnie wymagają bardziej świadomego planowania. Kluczowe znaczenie będzie miało odpowiednio wczesne podejmowanie decyzji dotyczących specyfikacji naczep, wyposażenia oraz strategii odnowy floty. Zamiast reagować na zmiany w ostatniej chwili, warto już dziś uwzględniać je w długoterminowych planach inwestycyjnych.

Jednym z najskuteczniejszych sposobów poprawy wyników VECTO są opony o niskich oporach toczenia. Wszystko wskazuje na to, że opony klasy A staną się w najbliższych latach standardowym wyposażeniem nowych naczep. Należy jednak pamiętać, że ich żywotność może być nawet o 30–35% krótsza w porównaniu z tradycyjnymi rozwiązaniami, co oznacza częstsze wymiany i wyższe koszty eksploatacji.

To właśnie tutaj pojawia się największe wyzwanie dla operatorów. Rozwiązania, które poprawiają parametry emisji CO₂ i pomagają spełnić wymagania regulacyjne, nie zawsze przekładają się na najniższy koszt użytkowania floty. Dlatego wybór odpowiednich opon staje się nie tylko kwestią techniczną, ale także decyzją biznesową mającą bezpośredni wpływ na całkowity koszt eksploatacji pojazdów.

W praktyce wielu operatorów będzie musiało znaleźć kompromis między efektywnością energetyczną, trwałością ogumienia a kosztami użytkowania. Można również spodziewać się, że po pierwszym cyklu eksploatacji część firm zweryfikuje swoje dotychczasowe wybory i ponownie przeanalizuje, które rozwiązanie najlepiej odpowiada ich modelowi działalności.”

Jak operatorzy flot powinni przygotować się na nadchodzące zmiany?

„Biorąc pod uwagę obecne terminy produkcji i dostaw naczep, firmy planujące odnowienie floty przed 2030 rokiem powinny zacząć podejmować kluczowe decyzje już w 2029 roku, a w wielu przypadkach nawet wcześniej. Odkładanie zakupów na ostatnią chwilę może oznaczać mniejszy wybór dostępnych rozwiązań i większą presję kosztową.

W najbliższych latach coraz większego znaczenia nabierze długoterminowe planowanie floty, szczególnie w przypadku naczep kurtynowych, furgonowych i chłodniczych. Decyzje dotyczące specyfikacji pojazdów, okresu ich użytkowania czy terminu wymiany powinny być uwzględniane już na etapie planowania inwestycji, a nie dopiero wtedy, gdy pojawi się konieczność zakupu nowego sprzętu.

W TIP Group pomagamy klientom ocenić nie tylko wpływ samych regulacji, lecz także ich konsekwencje biznesowe. Wspólnie analizujemy, kiedy najlepiej wymienić flotę, jakie wyposażenie wybrać oraz jak znaleźć równowagę między wymaganiami regulacyjnymi, dostępnością pojazdów i całkowitymi kosztami eksploatacji. Im wcześniej operatorzy zaczną analizować różne warianty działania, tym łatwiej będzie im kontrolować koszty i utrzymać odpowiednią dostępność floty w kolejnych latach.

Jednocześnie nie warto zakładać, że przyszłe zachęty regulacyjne zrekompensują dodatkowe wydatki. Choć trwają dyskusje dotyczące opłat drogowych powiązanych z emisją CO₂, wiele wskazuje na to, że potencjalne oszczędności będą ograniczone i nie pokryją w pełni rosnących kosztów związanych z dostosowaniem floty do nowych wymogów.

Jedno jest jednak pewne – przepisy dotyczące VECTO nie znikną. Mogą być modyfikowane, a harmonogram ich wdrażania może ulegać zmianom, jednak kierunek pozostaje taki sam: dalsze ograniczanie emisji CO₂ w transporcie drogowym. Dlatego najskuteczniejszym podejściem nie jest reagowanie na kolejne zmiany przepisów, lecz budowanie długoterminowej strategii rozwoju floty, która pozwoli ograniczyć ryzyko i lepiej kontrolować przyszłe koszty.”